नर्मदे हर (Narmade Har) – रघुनाथ रामचंद्र गुण्ये

Description

‘नर्मदे हर’ हा रघुनाथ रामचंद्र गुण्ये लिखित नर्मदा परिक्रमेवरील आध्यात्मिक आणि अनुभवसमृद्ध प्रवासवर्णनपर ग्रंथ आहे. नर्मदा मातेच्या तीरावरून केलेल्या पायी परिक्रमेतील अनुभव, निसर्गाचे दर्शन, साधू-संतांशी झालेल्या भेटी, स्थानिक जनजीवन आणि आध्यात्मिक चिंतन यांचा सुंदर संगम या पुस्तकातून अनुभवता येतो.

लेखक रघुनाथ रामचंद्र गुण्ये यांनी पायी नर्मदा परिक्रमा करताना आलेले विविध अनुभव या ग्रंथात शब्दबद्ध केले आहेत. नर्मदा परिक्रमा ही केवळ एका नदीभोवती केलेली प्रदक्षिणा नसून श्रद्धा, साधना, वैराग्य, कष्ट आणि आत्मचिंतन यांचा अनुभव देणारी आध्यात्मिक यात्रा कशी ठरते, याचे दर्शन या प्रवासवर्णनातून घडते. परिक्रमेच्या मार्गावर भेटणारे साधू, संन्यासी, आश्रम, मठ, देवालये आणि विविध व्यक्ती यांच्याशी आलेले अनुभवही लेखकाने मांडले आहेत.

या पुस्तकाचे वैशिष्ट्य केवळ नर्मदा परिक्रमेच्या अनुभवांपुरते मर्यादित नाही. नर्मदेच्या तीरावरील डोंगर, जंगल, दऱ्या, धबधबे, हिरवीगार शेती आणि नदीची विविध रूपे यांचे केलेले निसर्गवर्णन वाचकाला त्या काळातील नर्मदा परिसराचा अनुभव देतात. त्याचबरोबर स्थानिक जनजीवन, सामाजिक परिस्थिती, श्रद्धा-अंधश्रद्धा, मंदिरांची अवस्था आणि बदलत्या काळाचा निसर्ग व समाजजीवनावर होणारा परिणाम यांकडेही लेखक चिकित्सक दृष्टीने पाहतात.

अध्यात्म आणि वास्तव जीवन यांची सांगड घालताना लेखकाच्या विचारांमध्ये केवळ श्रद्धेची भावना नाही, तर निरीक्षण, चिंतन आणि विवेकाची जोडही दिसून येते. ज्ञानेश्वरी, भगवद्गीता, संतांचे अभंग आणि धार्मिक विचार यांचा संदर्भ प्रसंगानुरूप येत असल्यामुळे या नर्मदा परिक्रमा प्रवासवर्णनाला आध्यात्मिक आणि साहित्यिक अशा दोन्ही अंगांनी समृद्धता प्राप्त होते.

नर्मदा परिक्रमा करण्याची इच्छा असणारे, नर्मदा मातेच्या धार्मिक आणि आध्यात्मिक परंपरेविषयी जाणून घेऊ इच्छिणारे, तसेच प्रवासवर्णन, अध्यात्म, संतसाहित्य आणि निसर्गवर्णनाची आवड असणाऱ्या वाचकांसाठी ‘नर्मदे हर’ हा विशेष वाचनीय ग्रंथ आहे. नर्मदा परिक्रमेचा अनुभव, तिच्या वाटेवरील जीवन आणि त्या प्रवासातून उमटणारे आध्यात्मिक चिंतन जाणून घेण्यासाठी ‘नर्मदे हर’ नक्की वाचा.